«آن‌ها که زیردستند، زیردست نگهداشته خواهند شد
تا بالادستان بالادست بمانند.
رذالت بالادستان را حدّ و مرزی نیست.
حتی اگر به ازین بودند نیز
ثمری نداشت،
زیرا نظامی که بالادست‌ها پی افکنده‌اند
استثمار است و اغتشاش و توحش
و لاجرم غیرقابل قبول.
• • • • • • • • • • • • • • • • • • •
تن‌ها زور است که یاری می‌دهد؛ آنجا که زور حاکم است.
تن‌ها آدمیانند که یاری می‌دهند؛ آنجا که آدمیان، هستند.
ب. برشت
[از نمایشنامهٔ یوحنای قدیس کشتارگاه‌ها]
دربارهٔ برشت و نظریات او تا به امروز در مطبوعات و رادیو تلویزیون سخن بسیار گفته شده است (هرچند به طور پراکنده و زیر فشار سانسور) و کتاب‌هائی از او و دربارهٔ او به چاپ رسیده است و از آن جمله اثر دکتر فرامرز بهزاد، استاد ادبیات آلمانی در دانشگاه تهران.در این مقاله می‌کوشیم بر اساس یکی از نمایشنامه‌های او - مادر - به طور فشرده به تئاتری که برشت ارائه می‌دهد نگاهی بکنیم.
